ในสถานการณม็อบโรงถลุงเหล็กที่บางสะพาน กลยุทธการต่อสู้ของชาวบ้านกลุ่มคัดค้านโครงการลงทุนขนาดใหญ่ นอกเหนือจากการหยิบประเด็นเรื่องสิทธิชุมชน สิ่งแวดล้อม ขึ้นมาต่อสู้แล้ว การเคลื่อนไหวเชิงยุทธศาสตร์ก็คือ  ความพยายามสร้างภาพน่ากลัวของกลุ่มทุน ที่พร้อมจะกวาดต้อนทุกสิ่งทุกอย่าง
“มารวยมา พากูจน” คือ วาทกรรมอันหนึ่งเพื่อใช้ต่อสู้กับทุนเอกชน  แต่เรื่องราวต่อไปนี้คือรูปธรรมที่เป็นข้อมูลอีกด้าน

สร้างโอกาสเด็กชายขอบ

แม้ถนนทุกสายจะมุ่งสู่กรุงเทพ แต่ความพยายามกระจายโอกาสทางการศึกษาก็ยังเป็นความพยายามของคนอีกหลายกลุ่ม ซึ่งบางแห่งประสบความสำเร็จ บางแห่งล้มลุกคลุกคลาน

ที่โรงเรียนบางสะพาน  เป็นตัวอย่างโรงเรียนที่พยายามพัฒนาและยกระดับการเรียนการสอน ในระดับที่เรียกว่า  “ยกเครื่อง”

ย้อนไป 4 ปีที่แล้วโครงการ “English Program”  หรือ E.P.เป็นโครงการหลักสูตรการเรียนการสอนภาคภาษาอังกฤษของโรงเรียนบางสะพาน โดยนายมารวย ผดุงสิทธิ์ ประธานที่ปรึกษาบริษัทเครือสหวิริยา จำกัด และนายจิระ ภวังคะนันท์ ผู้อำนวยการโรงเรียนบางสะพาน จึงริเริ่มขึ้น

นายจิระ บอกว่า โครงการดังกล่าว เกิดขึ้นเพื่อเน้นการศึกษาด้านภาษาอังกฤษให้แก่เด็ก โดยการเรียนการสอนจะเหมือนหลการศึกษาปกติเหมือนกับเด็กนักเรียนภาคปกติทั่วไป แต่หลักสูตรการเรียนจะเป็นภาษาอังกฤษทั้งหมด และได้เรียนกับครูที่เป็นชาวต่างชาติเท่านั้น นอกจากบางวิชาหรือสาระการเรียนรู้ที่ยังขาดแคลนด้านบุคลักสูตรากรอยู่ ก็จะใช้ครูไทยช่วยสอน

พูดง่ายๆก็คือ เป็นการเรียนการสอนชั้นประถมหลักสูตรอินเตอร์ ซึ่ง เด็กๆ จะเรียนสัปดาห์ละ 6 วัน รวมทั้งหมด 5 วิชา ได้แก่ วิชาคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ สังคม ภาษาอังกฤษ และศิลปะ

โดยในส่วนของวิชาศิลปะนั้นจะแบ่งให้มีการเรียนดนตรีทั้งดนตรีไทยและสากล โดยหลักสูตรกำหนดว่า ในช่วงระดับชั้น ป.1-3 เด็กต้องเล่นเครื่องดนตรีเป็น 1 ชิ้น อะไรก็ได้ และช่วงระดับชั้น ป.4-6 เด็กจะต้องเล่นเครื่องดนตรีเป็นอีก 1 ชิ้น อะไรก็ได้เช่นกัน

จากระยะแรก ที่ตั้งเป้าไว้ว่าจะมีเด็กไม่ต่ำกว่า 30 คน ต่อ หนึ่งห้องเรียน ปรากฏว่า มีเด็กเข้ามาเรียนห้องละไม่ถึง 20 คน แต่การได้รับการยอมรับจากพ่อแม่ผู้ปกครอง  ทำให้ต้องเปิดสอน ถึง 8 ห้อง ยอดรวมตั้งแต่ ชั้นป.1 ถึง ป.6 รวม 150 คน และยอดยังคงเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ มีบุคลากรเป็นชาวต่างชาติ 7 คน ทั้งชาวอังกฤษ รับผิดชอบสอนวิชาภาษาอังกฤษ และชาวฟิลิปปินส์ สอนวิชาคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์

อย่างไรก็ตาม ผอ.จิระ  กล่าวว่า แม้เข้าสู่ปีที่ 4 แล้ว แต่ ณ ตอนนี้ยังไม่พอใจมากนัก เพราะเป้าหมายที่ตั้งไว้ คือ อยากให้เด็กในโครงการได้เรียนและสอบได้คะแนนที่สูงทุกๆ วิชา ไม่ใช่แต่วิชาเฉพาะภาษาอังกฤษเท่านั้น ซึ่งจะต้องพัฒนาในส่วนของตัวโครงการ ด้านบุคลากร และสื่อการเรียนการสอน

ในด้านการเรียนของสองพี่น้องคู่นี้ก็เป็นเลิศ นับตั้งแต่ที่ได้เข้าเรียนทั้งคู่มีผลการเรียน 4 ทุกวิชา จะมีเกรด 3 บ้างก็ไม่กี่ตัว อย่างเช่น น้องจ๊อบได้เกรด 3 วิชาศิลปะเพราะวาดรูปไม่เก่ง และวิชาพลศึกษะที่ทางคุณครูจะให้ออกกำลังกายด้วยการวิ่งแต่จ๊อบวิ่งไม่ค่อยไหว เหนื่อยก่อนเพื่อนๆ เนื่องจากเจ้าตัวเป็นเด็กจ้ำหม่ำ แต่ทั้งสองคนก็สอบได้อันดับเลขตัวเดียวของห้องมาโดยตลอด

“น้องจ๊อบ” เคยประกวดร้องเพลงประสานเสียงเพลงพระราชนิพนธ์ของสำนักงานเขตการศึกษาพื้นที่ จ.ประจวบคีรีขันธ์ เขต 1 ร่วมกับวงดุริยางค์สากลและกรมศิลปากร เนื่องในวโรกาสเฉลิมฉลองที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงมีพระชนมายุ 80 ปี โดยเพลงที่ใช้เข้าประกวด คือ เพลงพระราชนิพนธ์สายฝน เพลงพระราชนิพนธ์ยามเย็น และเพลงพรปีใหม่ซึ่งจัดขึ้นเมื่อช่วงเดือนตุลาคม ปี 2550  ผลการประกวดได้อันดับ 2 นอกจากนี้ยังเกียรติประวัติอีกยาวเหยียด อาทิ

- ระดับชั้น ป.1 เข้าแข่งขันคณิตศาสตร์คิดเร็วจากผู้เข้าแข่งขันเป็นเด็กในโครงการ E.P.ระดับ ป.1 – ป.6 ใน ร.ร.บางสะพานทั้งหมด ผลการเข้าแข่งขันได้รางวัลชมเชยอันดับ 5
- ระดับชั้น ป.3 เคยเข้าสอบวัดความรู้ผ่านช่วงชั้น (ONET) และได้อันดับ 1 ของ จ.ประจวบคีรีขันธ์และติดอันดับ 19 ของประเทศ
- ระดับชั้น ป.4 เข้าทดสอบความรู้วิชาคณิตศาสตร์และวิชาวิทยาศาสตร์ของบริษัทเสริมปัญญา จำกัด ผลการทดสอบ คือ วิชาคณิตศาสตร์ ได้คะแนน 34 จาก 55 คะแนน เป็นอันดับที่ 34 ของ จ.ประจวบคีรีขันธ์ และติดอันดับที่ 179 ของประเทศ และวิชาวิทยาศาสตร์ ได้คะแนน 57 จาก 100 คะแนน เป็นอันดับที่ 17 ของ จ.ประจวบคีรีขันธ์ และติดอันดับที่ 215 ของประเทศ แข่งขันวันที่ 18 ก.พ.51

“น้องจ๊อบ” ยังเข้าแข่งขันพูดสุนทรพจน์เป็นภาษาอังกฤษในหัวข้อ “My time my everyday” หรือ “วันว่างของฉัน” โดยมีกำหนดระยะเวลาพูดภายใน 5 นาที และสามารถคว้าเหรียญทองอันดับ 1 ระดับภาคกลางและภาคตะวันออกมาครองได้ เมื่อเดือน ก.ค.50

เมื่อถามถึงความฝันและอนาคตที่ทั้งคู่อยากจะเป็น น้องจ๊าบ บอกว่า อยากศึกษาเกี่ยวกับด้านดนตรี อีกทั้งยังสนใจด้านนิเทศศาสตร์อีกด้วย เพราะชอบร้องเพลง ชอบพูดคุยกับทุกๆ คน เป็นคนอัธยาศัยดี

ขณะที่ น้องจ๊อบ บอกว่า ยังไม่ได้คิดว่าอยากเรียนทางด้านอะไร แต่เคยฝันอยู่ว่าอยากเป็นครูอยู่เหมือนกัน เพราะเมื่อทาง ร.ร.บางสะพาน จะมีการรับครูที่เป็นชาวต่างชาติเข้ามาสอนใหม่ คุณครูที่โรงเรียนมักจะให้จ๊อบออกมากล่าวทักทายกับชาวต่างชาติที่เข้ามาสอนใหม่เป็นภาษาอังกฤษอยู่เป็นประจำ เนื่องจากทุกคนมองว่าจ๊อบเป็นเด็กที่มีความรู้ดี มีความสามารถเด่นด้านภาษาอังกฤษ อีกทั้งยังเป็นเด็กพูดเก่งและกล้าแสดงออกอีกด้วย

ตัวอย่างเล็กๆ ของโอกาส และการพัฒนา ในพื้นที่ซึ่งห่างจากกรุงเทพฯ หลายร้อยกิโล ยืนยันประการหนึ่งว่า บางทีทุนก็ไม่ได้เลวร้ายเสียทุกเรื่อง ปัญหาคือ ภาคประชาสังคมจะรู้เท่าทันสร้างดุล ต่อรอง เพื่อให้สังคมเดินไปอย่างคู่ขนานได้อย่างไรต่างหาก